Aktualności i informacje

Home / Bezpłatne porady prawne / Aktualności i informacje

Nowelizacja kodeksu cywilnego w zakresie możliwości dochodzenia i egzekwowania roszczeń pieniężnych

Na podstawie ustawy z 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, z dniem 9 lipca 2018 roku weszła w życie nowelizacja ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w zakresie przepisów dotyczących przedawnienia możliwości dochodzenia i egzekwowania roszczeń.

Nie dotyczy to art. 4 pkt 2–4 nowelizacji, (dotyczących, ogólnie ujmując, udostępniania informacji gospodarczych i wymiany danych gospodarczych), które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, to jest 9 września 2018r.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 118 kodeksu cywilnego ogólny termin przedawnienia wynosi odpowiednio:

  • 6 lat dla roszczeń majątkowych (poprzednio10 lat);
  • 3 lata dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Z tym, że koniec terminu przedawnienia, i to jest nowość, przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (dotychczas liczono lata od daty wymagalności upływu terminu np. trzyletniego), chyba, że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Zgodnie z dodanym do art. 117 § 2[1] nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi po upływie terminu przedawnienia. Konsument nie musi więc podnosić zarzutu przedawnienia, by uchylić się od obowiązku zaspokojenia wierzytelności. Przedawnienie zostanie stwierdzone przez sąd na jego korzyść z urzędu.

Powołane powyżej terminy przedawnienia roszczeń stanowią jedynie ogólną zasadę przyjętą w prawie cywilnym. Istnieją bowiem przepisy szczególne na określonego typu roszczeń.

Każdy może zrzec się korzystania z przedawnienia, jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Nie należy jednak zapominać o tym, że sam upływ czasu wystarcza i że nie zawsze po upływie przewidzianego ustawą okresu przedawnienia możliwości dochodzenia danego roszczenia istotnie nastąpi jego przedawnienie. Nadal obowiązują przepisy dotyczące przerwania biegu przedawnienia. Należy zatem pamiętać, że bieg przedawnienia może być przerwany.

Zgodnie z art. 123 k.c. bieg przedawnienia przerywa się:

  1. przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
  2. przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
  3. przez wszczęcie mediacji.

Zmianie uległa nie tylko długość okresu, w którym można zgłaszać swoje roszczenia do sądu (przedawnienie dochodzenia roszczeń), ale również przedawnienie możliwości wszczęcia egzekwowania roszczeń stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innej instytucji powołanej do rozpoznawania spraw danego rodzaju, orzeczenie sądu polubownego, ugoda zawarta przed sądem lub sądem polubownym albo przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd. Termin ten również został skrócony do lat 6, a gdy stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenie okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu po upływie trzech lat (art. 125 k.c). Ograniczenie okresu, w którym można rozpocząć egzekucję zasądzonych należności ma zapobiegać tzw. „hodowaniu długów” i nadmiernemu obciążaniu dłużników narosłymi odsetkami od zobowiązań.

Nowelizacja wprowadziła również pewne ograniczenia przy prowadzeniu egzekucji z rachunku bankowego dłużnika. Organ egzekucyjny może zająć rachunek bankowy dłużnika drogą elektroniczną. Dotychczas po dokonaniu takiej czynności zajęcia bank musiał bezzwłocznie przekazać zajętą kwotę. Pozbawiło to posiadacza rachunku możliwości obrony. Według znowelizowanych przepisów zajęta kwota nie trafi od razu np. na konto komornika lub urzędu skarbowego. Jest to możliwe dopiero po upływie 7 dni. Wcześniej będzie na koncie jedynie zablokowana. W tym okresie dłużnik będzie mógł wnieść powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, co umożliwi mu wyjaśnienie sprawy. Zmiana ta nie obejmuje egzekucji bieżących alimentów lub rent. W tych sprawach bank nadal będzie niezwłocznie przekazywał zajęte środki wierzycielowi.

Wobec wejścia w życie przepisów zmieniających ustawodawca określił również, które przepisy, stare czy nowe, należy stosować do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy. Ustawa wskazuje, że do roszczeń nieprzedawnionych powstałych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się od dnia wejścia w życie ustawy przepisy w nowym brzmieniu. Jeżeli jednak nowy termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpocznie się z dniem wejścia w życie ustawy. W sytuacji, gdy przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem jej wejścia w życie, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Szczególne rozwiązanie ustawa przewiduje do roszczeń przysługujących konsumentom, które powstały przed dniem wejścia w życie nowelizacji k.c. i w tym dniu jeszcze nie są przedawnione – zastosowanie będą mieć dotychczasowe przepisy o terminach przedawnienia.

W sytuacji, jeżeli roszczenia przeciwko konsumentom zostały zgłoszone do sądu i są przedawnione, a do dnia wejścia w życie ustawy nie został podniesiony zarzut przedawnienia (dotychczas konieczny do jego zastosowania), podlegają z dniem wejścia w życie ustawy skutkom przedawnienia.

Dz.U. z 2018 r., poz. 1104

Mec. M. Radomska

 

Nieodpłatne poradnictwo czyli nowe unormowania w zakresie świadczenia nieodpłatnej pomocy (nie tylko) prawnej

Funkcjonujący od początku 2016 roku w Polsce system nieodpłatnej pomocy prawnej został, po trwających od dłuższego czasu pracach prowadzonych wspólnie przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Kancelarię Prezydenta RP znacząco znowelizowany.

Dnia 15 czerwca 2018 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw, zaś 30 lipca 2018 roku Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy, która obecnie nosi tytuł ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 roku o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

Zasadnicza zmiana dotyczy rozszerzenia katalogu spraw objętych nieodpłatną pomocą o poradnictwo obywatelskie oraz mediację.

Rozszerzeniu uległ także katalog podmiotowy osób uprawnionych do nieodpłatnej pomocy. Począwszy od roku 2019 do uzyskania pomocy uprawniona będzie każda osoba fizyczna, która złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej.

Zakres pojęcia „nieodpłatne poradnictwo obywatelskie został sprecyzowany w dodanych art. 3a i art. 3b znowelizowanej Ustawy.

Zgodnie z ich treścią, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby, sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego oraz nieodpłatną mediację.

Prowadzenie edukacji prawnej obejmuje działania edukacyjne zmierzające do zwiększenia świadomości prawnej społeczeństwa, dotyczące w szczególności upowszechniania wiedzy o prawach i obowiązkach obywatelskich, działalności krajowych i międzynarodowych organów ochrony prawnej, mediacji oraz sposobach polubownego rozwiązywania sporów, możliwościach udziału obywateli w konsultacjach publicznych oraz procesie stanowienia prawa, dostępie do nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Ustawodawca przewiduje możliwość prowadzenia tych działań poprzez np. opracowanie informatorów i poradników, prowadzeniu otwartych wykładów i warsztatów oraz rozpowszechnianie informacji za pośrednictwem środków masowego przekazu i innych zwyczajowo przyjętych form komunikacji, w tym prowadzeniu kampanii społecznych.

Wobec tak przedmiotowo zmienionego zakresu ustawy pojawiły się także nowe wymogi dotyczące osób mogących świadczyć określoną w niej pomoc.

Nadal pomoc prawna będzie świadczona przez osoby dotychczas ją wykonujące (głównie, acz nie tylko, adwokaci oraz radcowie prawni), ale poradnictwo obywatelskie może świadczyć jedynie osoba, która posiada wykształcenie wyższe, ukończyła z oceną pozytywną szkolenie z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego, albo posiada doświadczenie w świadczeniu poradnictwa obywatelskiego i uzyskała zaświadczenie potwierdzające posiadanie wiedzy i umiejętności w tym zakresie wydane przez podmiot uprawniony do prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego.

Mediacja natomiast może być powadzona przez osobę uprawnioną do jej prowadzenia.

Ponadto wszystkie lub wybrane dyżury w punkcie nieodpłatnej pomocy mogą posiadać określoną specjalizację, a czas świadczenia pomocy może zostać wydłużony do 5 godzin dziennie. Nowela przewiduje również telefoniczny lub elektroniczny system umawiania się zainteresowanych na dyżury oraz możliwość zdalnego prowadzenia poradnictwa dla osób z dysfunkcjami uniemożliwiającymi osobiste przybycie do wyznaczonego punktu pomocy.

Nieodpłatna pomoc w zakresie poradnictwa obywatelskiego przypadnie jedynie organizacjom pozarządowym. Zgodnie ze znowelizowaną ustawą do prowadzenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przeznaczonych zostanie połowa punktów przeznaczonych do prowadzenia przez organizację pozarządową.

Zmieniona ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2019 roku, z wyjątkiem artykułów wskazanych w art. 17 ustawy zmieniającej.

Dz.U. 2018 poz. 1467

Mec. M. Radomska

 

Fundacja Aktywizacja zaprasza 

2 lipca 2018r. na BEZPŁATNE kursy komputerowe dla osób z niepełnosprawnością
„Podstawy obsługi komputera i Internetu” oraz „Excel – poziom podstawowy”
DLA KOGO KURSY ?

wiek: 18-65 lat

miejsce zamieszkania:

województwa: łódzkie lub świętokrzyskie

status zawodowy:

osoby nieaktywne zawodowo, bezrobotne lub poszukujące pracy

niepełnosprawność:

lekki, umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności, orzeczenie o niezdolności do pracy lub równoważne

W szkoleniu NIE MOGĄ uczestniczyć osoby, które są na emeryturze lub są uczestnikami Warsztatów Terapii Zajęciowej
lub pracownikami Zakładu Aktywności Zawodowej oraz emeryci.

Udział w kursach jest BEZPŁATNY. Aby skorzystać ze wsparcia Fundacji, konieczna jest wcześniejsza rejestracja.

Osoby chcące uzyskać dodatkowe informacje zachęcamy do kontaktu pod numerem telefonu 508 501 387 lub 508 501 422 e-mail:monika.sobczak@idn.org.pl lub zapraszamy bezpośrednio do Fundacji Aktywizacja,

Łódź, ul. Mickewicza 15a (IV p.), domofon nr 11 (budynek obok CH Central)

Kurs realizowany jest w ramach projektu „Gotowi do zmian II” współfinansowanego  ze środków PFRON.

Fundacja Aktywizacja od ponad 25 lat działa na rzecz podnoszenia umiejętności zawodowych i psychospołecznych osób z niepełnosprawnością i wprowadzanie ich na otwarty rynek pracy. W Łodzi Fundacja prowadzi od 2012r. Centrum Edukacji i Aktywizacji Zawodowej Osób Niepełnosprawnych, które pomogło już ponad 400 osobom niepełnosprawnym w znalezieniu zatrudnienia.